mae 'na olau

Bum mlynedd ers eu gig cyntaf yn Tŷ Gwerin, Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn, 2017, mae Pedair yn hynod falch o gyflwyno eu halbym cyntaf, albym sy’n crisialu eu teimladau, eu profiadau a’u dyheadau wrth iddyn nhw werthfawrogi rhai o bethau pwysig bywyd – y byd o’n cwmpas, iaith a thraddodiad, cyfeillgarwch a gobaith.

Ers rhyddhau eu recordiadau cyntaf yn ystod y cyfnod clo yn 2020, cydiodd canu Pedair yn nychymyg a chalonnau cynulleidfaoedd, a daeth eu harmoniau ysgubol, eu hymdriniaeth grefftus o’r traddodiad ac agosatrwydd y caneuon yn ffynhonell cysur a gobaith annisgwyl i nifer o bobl (yn cynnwys Pedair eu hunain!). Mae’r bum cân a recordiwyd ganddynt yn eu cartrefi dros y cyfnod clo yn cael eu cynnwys ar yr albym ac mae’r gweddill yn ganeuon sydd wedi tyfu a ffurfio dros y flwyddyn ddiwethaf, y cyfan yn dod ynghyd i greu cyfanwaith sy’n gyfuniad perffaith o’r gwerin a’r gwreiddiol ac yn arddangos eu doniau fel chwedl-ganwyr y traddodiad gwerin a’u crefft fel cantorion-gyfansoddwyr medrus. Drwy seiniau’r lleisiau, y gitârs, y telynau, y piano, yr acordion a’r organ geg, rhont fywyd newydd i ganeuon gwerin cyfarwydd ac anghyfarwydd tra ar yr un pryd cawn ganddynt brofiadau oesol ar ffurf newydd sbon. Gyda chyfraniadau ar y bas a’r drymiau gan Aled Wyn Hughes a Dafydd Hughes daw’r hen a’r newydd, y cyfoes a’r traddodiadol yn un i greu llais unigryw pedair Cymraes yn yr oes hon.
Mae ymdeimlad cryf o Gymreictod yn llifo drwy’r albym a thrac teitl yr albym, ‘Mae ’na Olau’, yn myfyrio ar ddyfodiad posib y Mab Darogan chwedlonol tra’n archwilio’r posibilrwydd mai merch fydd, efallai, yn goleuo’r ffordd i ni. Yn yr un modd mae curiad cyson y gân ‘Iaith’ yn dathlu’r ffaith bod y Gymraeg yn parhau i fod yn rhan annatod o galon ein cenedl, a seiniau cyfareddol ac oesol ‘Dawns y Delyn’ yn foliant i’r delyn ac i Gymru a’i phobol. Mae ‘Philomela’ yn gân werin hynafol, ei geiriau yn dyddio o’r 17eg ganrif a’r cyfeiriadau at y duwiau Groegaidd wrth ddisgrifio adar yr ardd yn ei gwneud yn anghyffredin o apelgar tra mae’r shanti ‘Teg oedd yr Awel’ yn mawrygu’r llong enwog, llawn rhamant Cymreig y môr, Fflat Huw Puw. Hiwmor a llais y ferch ddaw i’r amlwg yn ‘Cân y Sbif’ a ‘Marged Fwyn’ a chariad mam sy’n llifo drwy ‘Siwgwr Gwyn’.
A’r albym wedi ei gyd-gynhyrchu gan Pedair ac Aled Wyn Hughes, mae cyfraniad Aled i’r broses recordio, o’r cychwyn, wedi bod yn holl ganolog. Meddai Aled: “Rydw i wedi cael y pleser o weithio efo Pedair o’r cychwyn. Mae eu gallu a’u dyfeisgarwch wrth greu cyfanweithiau drwy gyfuno amrywiol agweddau o gerddoriaeth werin a thraddodiadol yn rhyfeddol.” Yn yr un modd mae Pedair yn cydnabod eu dyled enfawr i Aled a’i fanylder a’i gynnildeb cerddorol yn amhrisiadwy yn ystod y broses recordio.
Drwy roi ynghyd yr wyth cân newydd a recordiwyd yn Stiwdio Sain rhwng Medi 2021 ac Ebrill 2022 a’r caneuon a recordiwyd ar wahân yn ystod cyfnod clo 2020 (Cân Crwtyn y Gwartheg, Cân y Clo, Llon yr Wyf, Cân i Rhodri Dafydd a Saith Rhyfeddod), dyma albym sy’n gofnod o daith Pedair hyd yn hyn – taith sy’n ffynnu ar gydweithio a pherfformio’n fyw, rhywbeth mae’r bedair yn edrych ymlaen yn arw at gael gwneud rhagor ohono dros yr haf.

1 Teg oedd yr awel

2 Cân crwtyn y gwartheg 

3 Cân y clo

4 Cân y sbif 

5 Iaith

6 Philomela

7 Dawns y delyn

8 Siwgwr gwyn

9 Marged fwyn 

10 Saith rhyfeddod

11 Cân i Rhodri Dafydd