Sain Records

PAUL ROBESON

Bywgraffiad

Roedd Paul Robeson (1898 – 1976) yn un o gymeriadau mwyaf yr 20fed ganrif, ac ar lawer ystyr ef oedd tad yr ymgyrch dros hawliau’r bobl dduon yn America. Daeth i amlygrwydd fel peldroediwr yn ifanc, ond wedi graddio fel cyfreithiwr, blodeuodd fel canwr ac fel actor ar y llwyfan rhyngwladol. Wedi ymweliad â’r Almaen a Rwsia yn 1934, taniwyd ei gasineb tuag at ffasgiaeth a’i angerdd dros gydraddoldeb a hawliau dynol, ac o hynny ymlaen, defnyddiodd ei ganu a’i actio fel arfau gwleidyddol i ymladd yn erbyn anghyfiawnder o bob math. Bu’n canu dros y gwrthryfelwyr yn Sbaen yn 1937, ac yn ystod y ddwy flynedd ganlynol bu’n ffilmio The Proud Valley yn y Rhondda, a daeth yn gyfaill oes i lowyr Cymru, a gwelai debygrwydd rhyngddynt â’i bobl ei hun yn America. Wedi chwarae rhan flaenllaw yn annog ei bobl i gefnogi’r rhyfel yn erbyn y Natsïaid, daeth fwyfwy dan lach llywodraeth Truman wrth alw am ryddid i wledydd Affrica, annog cyfeillgarwch â’r Undeb Sofietaidd, a chydraddoldeb i bobl dduon. Gwnaeth araith huawdl yn condemnio agwedd America tuag at bobl dduon yn 1949 ym Mharis, ac o hynny ymlaen, cododd ton o atgasedd tuag ato o blith yr asgell dde yn America, a bu’r FBI yn archwilio i’w “gysylltiadau comiwnyddol”. Canlyniad hyn oll oedd dwyn ei basport oddi arno yn 1950, gweithred gibddall a arweiniodd i ymgyrch nas gwelwyd ei thebyg o’r blaen lle defnyddiwyd ei ganeuon fel arf wleidyddol hynod o effeithiol. Uchafbwynt yr ymgyrch honno ar lawer ystyr oedd ei ddarllediad dros wifrau’r teleffon i Eisteddfod y Glowyr ym Mhorthcawl yn Hydref 1957, digwyddiad a wnaeth argraff ddofn arno, ac ar y gynulleidfa luosog yng Nghymru. Dychwelwyd ei basport iddo y flwyddyn ganlynol, ac un o’r gwledydd cyntaf iddo ymweld â hi oedd Cymru, a bu’n annerch y gynulleidfa yn Eisteddfod Genedlaethol Glyn Ebwy ym mis Awst, ac Eisteddfod Glowyr De Cymru yn yr hydref. Treuliodd ei flynyddoedd olaf fel perfformiwr yn teithio’r byd, ond gorfu iddo ddychwelyd adref i America oherwydd gwaeledd yn 1963. Bu farw, wedi deng mlynedd yn yr encilion, yn Philadelphia ar Ionawr 23ain, 1976. Mae cwmni SAIN yn ei hystyried hi’n fraint, trwy gydweithrediad parod Eisteddfod Glowyr y De, yr NUM, Rhanbarth De Cymru, a mab y canwr ei hun, i gael cyhoeddi’r casgliad unigryw hwn o rai o ganeuon enwocaf Paul Robeson, a recordiad newydd o’r cyngerdd hanesyddol ym Mhorthcawl hanner can mlynedd union yn ôl. Hyderwn y bydd y recordiad hwn yn fodd i gadw’r cof yn fyw am un o ddynion mwyaf arbennig yr ugeinfed ganrif. Dafydd Iwan, Hydref 2007.

Traciau ar hap

  1. ODE TO JOY
  2. DIDN'T MY LORD DELIVER DANIEL?
  3. WE'LL KEEP A WELCOME
  4. DANNY BOY
  5. ALL THROUGH THE NIGHT
  6. MADRID
  7. JOHN BROWN'S BODY
  8. GREETINGS FROM NEW YORK
  9. JOHN HUMPHRYS - END PIECE
  10. THE BALLAD OF JOE HILL

Language

English

Fy Masged

Eitem : 0 | Gwerth : £0.00

Twitter @Sainrecords